ฐานข้อมูลพระไตรรัตน์"พระพุทธรูป ๕๐ องค์"

หลวงพ่อพระไชยเชษฐาธิราช

ประวัติการสร้าง

หลวงพ่อพระไชยเชษฐาธิราช เป็นพระพุทธรูปปางมุจลินท์ (ปางนาคปรก) หน้าตักกว้างประมาณ ๒ เมตร สูง ๑ เมตร สร้างจากปูนสะพายเพชร ซึ่งเป็นปูนโบราณ มีส่วนผสมมาจาก ปูนขาว ๑ ส่วน ทราย ๕ ส่วน นํ้ามันยาง ๑ ส่วน และนํ้ามะขาม ๒ ส่วนเมื่อเวลาแห้งจะแข็งตัวมาก ทำให้สะดวกในการทำลวดลาย ไม่ต้องกลัวแตก หลวงพ่อพระไชยเชษฐาธิราชประดิษฐานอยู่ที่วัดถํ้าสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู เป็นพระประธานในวิหารคูหา ที่ประชาชนชาวหนองบัวลำภูและชาวอุดรธานีที่ใกล้เคียง ให้ความเคารพศรัทธาเป็นอย่างมาก สร้างขึ้นตั้งแต่พุทธศักราช ๒๑๐๖ เป็นเวลากว่า ๔๕๐ ปีมาแล้วในสมัยของพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช โอรสของพระเจ้าโพธิสาร มีความต้องการขยายอาณาเขตเมืองหลวงพระบาง และได้ย้ายเมืองหลวงมาอยู่ที่เวียงจันทน์ เนื่องจากถูกรุกรานจากพม่าบริเวณโดยรอบเมืองหลวงพระบาง และนครเวียงจันทน์เองก็มีทำเลที่เหมาะสมแก่การทำการเกษตร อีกทั้งมีผู้คนอาศัยอยู่จำนวนมาก จึงได้ตกลงตั้งเมืองใหม่ที่เวียงจันทน์ ในปีพุทธศักราช ๒๑๐๓ และได้มีการขยายประชากรมาทางทิศใต้ของลุ่มนํ้าโขง คือทางอีสานตอนบนและตอนกลาง ประชากรมาตั้งถิ่นฐานบริเวณลุ่มนํ้าพองและนํ้าชี จึงทำให้เกิดบ้านเมือง และวัดวาอารามขึ้นจำนวนมาก และหนึ่งในนั้นคือ วัดถํ้าวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู ถํ้าแห่งนี้มีพระมหาเถระและกษัตริย์ล้านช้างมาพำนักอยู่บ่อยครั้ง พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชจึงได้สร้างพระพุทธรูปนาคปรกขึ้น ในปี ๒๑๐๖ เพื่อให้ประชาชนได้สักการะบูชา ชื่อหลวงพ่อพระไชยเชษฐาธิราช เป็นชื่อที่ชาวบ้านตั้งให้ในภายหลัง ตามพระนามของผู้สร้าง

​

คติความเชื่อและประเพณีที่เกี่ยวข้อง

ในวันขึ้น ๑๓-๑๔ คํ่า เดือน ๓ ของทุกปี อำเภอสุวรรณคูหา ร่วมกับเทศบาลตำบลสุวรรณคูหา จะจัดงานบวงสรวงพระไชยเชษฐาธิราชเป็นประจำทุกปี โดยจะมีชาวบ้านร่วมนำข้าวเปลือก ข้าวสาร ผลิตผลทางการเกษตรมาถวาย จัดขบวนแห่รำฟ้อนอย่างสวยงาม สิ่งที่ถือปฏิบัติมิได้ขาดเป็นประเพณีสืบต่อกันมาตั้งแต่โบราณ คือ การที่ชาบ้านในสมัยก่อนในนาจังหัน เมื่อนำสิ่งของมาถวายเพื่อทำนุบำรุงรักษาวัด ซึ่งอยู่ในช่วง ๑๔-๑๕ คํ่า เดือน ๓ ที่มีอากาศหนาวเย็น มักจะนำข้าวเหนียวนึ่งมาปั้นย่างไฟเป็นข้าวจี่มีการร่วมวงกินร่วมกันและสนทนาพาทีกัน เรียกกันว่าร่วมบุญข้าวจี่ ก่อนจะรับประทาน ต้องถวายพระสงฆ์เป็นภัตตาหาร ได้ถือปฏิบัติมาช้านานจนปัจจุบันกลายเป็นประเพณีบุญข้าวจี่ ซึ่งคณะกรรมการจัดงานก็ได้จัดสร้างข้าวจี่ยักษ์ขนาดใหญ่ ถวายหลวงพ่อพระไชยเชษฐา ก่อนจะแจกจ่ายให้ประชาชนที่มาร่วมงานได้รับประทาน ถือเป็นการรับบารมีหลวงพ่อพระไชยเชษฐา ที่มีประชาชนมาร่วมงานกันเป็นจำนวนมากในทุกปี